Bayley và Davies dẫn đội tuyển para Anh sang Pháp, nước rút cuối trước giải thế giới

Buổi sáng ở nhà tập Sheffield không có khán giả. Tiếng bóng nảy đều như nhịp một chiếc đồng hồ cũ, và ở hai đầu bàn là hai người đàn ông đã gắn với đội tuyển bóng bàn para Anh lâu hơn quãng đời của phần lớn đồng đội trẻ. Will Bayley đứng bên trái, lớp 7, nhà vô địch thế giới. Rob Davies ở phía đối diện, lớp 1, nhà vô địch châu Âu. Không ống kính nào quay khoảnh khắc ấy. Không bảng điểm treo trên tường. Chỉ có một mùa hè tập huấn đang khép lại, và một chuyến bay đang chờ.

Khi Table Tennis England công bố danh sách, con số đầu tiên người ta nhìn thấy là 12. Mười hai vận động viên sẽ sang Pháp dự ITTF World Para Elite Yvelines, từ ngày 12 đến 16 tháng 9. Đây là lần cuối đội tuyển para Anh cùng nhau ra sân quốc tế trước khi bước vào World Para Championships tại Thái Lan vào tháng 11.

Sân không người, nhưng mỗi ánh sáng vẫn đang hát một bản ballad đơn độc. Điều đó đúng với gần như mọi buổi tập của bóng bàn para, môn thể thao mà tiếng vỗ tay thường đến muộn hơn thành tích rất nhiều năm.

Bối cảnh chuyến đi Pháp nằm ở cấu trúc giải đấu. ITTF World Para Elite là hệ thống giải dành cho nhóm vận động viên có thứ hạng cao, được thiết kế để tạo thêm cơ hội tích điểm giữa các kỳ đại hội. Ở bóng bàn para, hệ thống phân lớp từ 1 đến 9 dựa trên mức độ suy giảm chức năng: số càng nhỏ, mức độ ảnh hưởng càng lớn. Một vận động viên lớp 1 như Davies và một vận động viên lớp 7 như Bayley không cùng một cuộc chơi kỹ thuật, dù họ khoác cùng màu áo và ngồi cùng một chuyến xe ra sân bay.

Đội hình 12 người trải trên nhiều lớp, gồm những cái tên kỳ cựu lẫn những vận động viên trẻ như Bly Twomey ở lớp 7 và Billy Shilton ở lớp 8. Trước đó cả đội đã trải qua một kỳ tập huấn mùa hè ở Sheffield, và thông cáo của liên đoàn mô tả phản hồi thu về là tích cực. Shaun Marples, người đang giữ vị trí Giám đốc Thành tích tạm quyền, nói chuyến đi Pháp giúp cải thiện thứ hạng thế giới và hạt giống trước giải đấu lớn nhất năm.

Chuỗi thời gian vì thế khá rõ: tập huấn hè ở Anh, giải Elite ở Pháp giữa tháng 9, rồi World Para Championships ở Thái Lan tháng 11. Không có vòng loại nào chen giữa. Suất dự giải thế giới đã nằm trong tay từ trước.

Đọc kỹ thông cáo, có một chi tiết đáng chú ý về mặt cấu trúc: tài liệu không đưa ra thứ hạng hiện tại, không có tỷ lệ thắng, không có thành tích đối đầu. Với một bản tin trước giải, điều đó bình thường. Nó cũng cho thấy trọng tâm của đội tuyển lúc này nằm ở hậu cần và tâm lý, chứ không nằm ở việc quảng bá thành tích.

Giá trị thật của chuyến đi Pháp nằm ở vị trí hạt giống. Trong bóng bàn para, mỗi lớp đấu có số lượng vận động viên ít hơn nhiều so với bóng bàn thường, vì vậy chỉ cần dịch chuyển một vài bậc thứ hạng là toàn bộ nhánh đấu của giải thế giới có thể thay đổi. Một hạt giống tốt giúp tránh gặp đối thủ mạnh nhất ngay từ vòng bảng, giữ thêm một ngày nghỉ, và quan trọng hơn, giữ được thể lực cho những vòng đấu cuối. Với một đội hình có nhiều vận động viên lớn tuổi, mỗi ngày nghỉ có giá trị ngang một buổi tập chiến thuật.

Một đội hình 12 người trải trên nhiều lớp vận hành như 12 hành trình song song. Mỗi hành trình có một nhóm đối thủ riêng, một chu kỳ phong độ riêng và một đồng hồ sinh học riêng. Khi Marples nói về việc thi đấu cọ xát quý giá, ông đang nói về 12 bài kiểm tra khác nhau, mỗi bài có thước đo riêng, chứ không phải một bài kiểm tra chung.

Trong bóng bàn para, một tài năng mới không thể xuất hiện nhanh như ở bóng bàn thường. Vận động viên phải trải qua quá trình phân loại y tế, phải được xếp lớp, phải tích điểm để có thứ hạng, và chỉ khi đó mới được dự các giải Elite. Quá trình ấy tính bằng năm. Đó là lý do cấu trúc của mọi đội tuyển para đều dựa vào những người đã ở trong hệ thống lâu năm, và cũng là lý do sự xuất hiện của Twomey hay Shilton trong danh sách đáng được ghi nhận hơn một suất dự giải thông thường.

Bayley là nhà vô địch thế giới ở lớp 7. Davies là nhà vô địch châu Âu ở lớp 1. Hai dòng ấy đủ để giải thích vì sao tên họ đứng đầu thông cáo, và cũng đủ để thấy toàn bộ kỳ vọng huy chương của đội Anh đang dồn vào hai lớp đấu.

Dựa trên kinh nghiệm theo dõi các trận đấu của tôi ở nhiều kỳ giải para quốc tế, thứ thay đổi nhiều nhất giữa một giải Elite và một giải thế giới nằm ở số ngày thi đấu. Giải Elite kéo dài vài ngày, áp lực vừa phải, sai sót có thể sửa ở giải sau. Giải thế giới kéo dài hơn, có vòng loại, vòng trong và vòng tranh huy chương, và đỉnh phong độ phải giữ qua cả tuần. Chiến thuật chỉ là bản nhạc; người chơi mới là giọng ca biết vỡ giọng đúng lúc.

Chuyến đi Pháp vì thế là một buổi tổng duyệt. Nó không quyết định ai vô địch, nhưng nó quyết định ai bước vào tháng 11 với một lá thăm dễ chịu hơn.

Có một cách kể chuyện rất dễ chịu về những chuyến đi như thế này: tập huấn tốt, tinh thần tốt, giải đấu tới sẽ tốt. Cách kể đó êm tai, và nó che mất một cấu trúc khó chịu hơn.

Khoảng cách từ ngày 16 tháng 9 đến tháng 11 là gần hai tháng không có đấu trường quốc tế. Với một môn thể thao mà yếu tố y tế nền luôn hiện diện, đó là một cửa sổ dài. Nếu Bayley hoặc Davies gặp chấn thương trong khoảng thời gian này, đội Anh mất đi phần lớn cơ sở huy chương ở hai lớp đấu mạnh nhất, và không có phương án thay thế tương đương nào trong tay. Một kế hoạch trông rất gọn trên giấy có thể sụp chỉ vì một buổi tập.

Vị trí Giám đốc Thành tích tạm quyền của Marples cũng là một chi tiết cần theo dõi. Nó phản ánh một giai đoạn chuyển tiếp trong bộ máy điều hành, và kết quả ở Thái Lan có thể là thứ quyết định liệu chức danh ấy có được cố định hay không. Với các liên đoàn thể thao nhận tài trợ dựa trên tiềm năng huy chương, thành tích ở giải thế giới có ý nghĩa vượt ra ngoài bảng thành tích.

Rừng già không cần tiếng hát, chỉ cần một nhát cắn im lặng. Bóng bàn para cũng vậy. Những khoảnh khắc định đoạt số phận của một chu kỳ thường diễn ra trong một nhà tập trống, trước một hàng ghế không người, vài tuần trước khi khán giả kịp biết chuyện gì đang diễn ra.

Nếu ở Yvelines tháng này, một vận động viên trẻ của Anh thắng một trận mà ngoài trang kết quả của ITTF không ai ghi lại, đó có thể là dấu hiệu quan trọng hơn mọi tấm huy chương của chuyến đi. Bởi giải thế giới ở Thái Lan sẽ không hỏi đội Anh đã chuẩn bị thế nào. Nó chỉ hỏi ai còn đứng ở vòng cuối. Và câu hỏi thật của cả mùa thu này là: sau Bayley và Davies, ai sẽ là người đứng đó?